“Rehberliğin amacını; bireyin, kendini gerçekleştirmesine
yardım etmektir” şeklinde tanımlayabiliriz. Bundan yola çıkarak rehberliğin
amacı ile ilgili şu maddeler sıralanabilir :
1.Kendini tanıması,
2.Çevrede kendisine açık olan fırsatları öğrenmesi,
3.Gizil güçlerini geliştirmesi,
4.Çevresine uyum sağlaması.
Belirtilen bu amaçların ilk ikisi, bireyin çevresi ve kendisi hakkında doğru
ve ayrıntılı bilgi edinmesi gereğini vurgulamaktadır. Kendini tanıması ile,
beden ve zihin yetenekleri, hoşlandığı ve hoşlanmadığın faaliyetleri,
psikolojik ihtiyaçlarını, hayattan neler beklediğini, tutum ve değerlerini
tanıması kastedilmektedir. Kişinin kendini tanımasına yardımcı olmak
rehberliğin birinci işlevidir.
Bireye toplumda açık gelişme olanakları ve uyması gereken kurallar hakkında
bilgi verme rehberliğin diğer işlevidir. Bilgi Verme : Öğrenciyi;
yetenek ve ilgilerine uygun okullar, programlar ve meslekler hakkında
aydınlatma, ona görgü ve disiplin kuralları hakkında bilgi verme gibi
faaliyetleri kapsar.
Yardım : Yardım kavramı
ile kastedilen; tavsiye vermek, akıl öğretmek, bireyi doğru olduğu var
sayılan bir hareket tarzını benimsemeye ve uygulamaya zorlamak olmayıp, ona
çeşitli seçenekleri tanıtmak ve en uygun olanı seçmesi için gerekli
değerlendirmeyi yapabilecek hale gelmesine çalışmaktır. Yol Gösterme :Yol gösterme değil, yollar
göstermedir. Çeşitli yolların avantajlı ve dezavantajlı yönleri tartışıp
kendisine uygun olanı seçebilmede bireye yardımcı olmaktır.
Bu açıklamalardan yola çıkarak rehberliğin amacı olarak belirtilen “ Kendini
gerçekleştirme” nin tanımını yapabiliriz. Kendini Gerçekleştirme : Bireyin, kendini anlaması,
problemlerini çözebilmesi, kendine uygun seçimler yaparak gerçekçi kararlar
alabilmesi, kendi kapasitelerini en uygun bir düzeyde geliştirebilmesi,
çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapabilmesi, v.b. psikolojik danışma
ve rehberlik yardımının esasını oluşturan ve bireyin kendini gerçekleştirme
düzeyini geliştiren belirgin sonuçlarındandır. Kendini Gerçekleştirmekte Olan Bireyin Özellikleri :
Kendini gerçekleştirmekte olan birey daha yeterli bir kişiliğe sahiptir;
daha verimlidir. Kim olduğunu gerçekçi bir gözle algıladığı gibi kim
olabileceği hakkında da ha tutarlı bir görüşe sahiptir. Kendini
gerçekleştirmekte olan birey hem kendisi hem de başkaları hakkında iyi
düşüncelere sahiptir; insan değerlerine saygı duyar, onları benimser ve
geliştirir. Kendini gerçekleştirmekte olan birey zamanının iyi kullanır;
geçmişten çok geleceğe dönüktür; yaratıcıdır. Kendine saygı duyar ve kendini
olduğu gibi kabul eder; duygularını açığa vurmaktan kaçınmaz. Kendini
gerçekleştirmekte olan birey değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır. Kendini
değişmekte olan bu gerçek dünyanın yine değişmekte olan bir parçası gibi
görür.
Kendini gerçekleştirme, birey için, kuşkusuz yaşam boyu devam eden bir
süreçtir. Her bireyin belli bir dönemde belirli bir gerçekleşim düzeyi
vardır. Bu gerçekleşim düzeyinin zaman içinde olumlu yönde gelişmesi
beklenir. İşte, psikolojik danışma ve rehberlik yardımının amacı da yukarıda
sıralanan özellikler bakımından bireyin bu gerçekleşim düzeyini geliştirmek
ve en uygun seviyeye gelmesini sağlamaktır...!
Rehberliğin İlkeleri
1.Rehberliğin temelinde insan hak ve sorumlulukları ile
ilgili demokratik ve insancıl bir anlayış vardır.
2.Rehberlik uygulamalarında öğrenci ile ilgili herkesin anlayış ve işbirliği
içinde çalışması gerekir .
3.Rehberlik anlayışı, her türlü çalışması ile öğrenciyi merkez alan bir
eğitim sistemini öngörür .
4.Rehberlik yardımını esası, öğrencilerin kendi kişiliklerini daha iyi
anlamalarını, problemlerine çözüm yolları bulmada onların kendi kendilerine
yeter bir duruma gelmelerini sağlamaktır .
5.Rehberlik bedensel, zihinsel, sosyal ve duygusal olan bütün kapasitelerini
kendi ilgi ve yetenekleri doğrultusunda en uygun bir düzeyde geliştirmesi
için öğrencilere yardım etmelidir .
6.Öğrencilere rehberlik yardımı verirken onları türlü yönleri ile tanımak
gerekir .
7.Rehberlik uygulamaları her okulun amaç ve ihtiyaçlarına uygun olan
alanlarda yoğunlaştırılmalıdır .
8.Rehberlik hizmetleri planlı, programlı, örgütlenmiş bir biçimde ve
profesyonel bir düzeyde sunulmalıdır .
